อย. เตือน Influencer รีวิวผลิตภัณฑ์สุขภาพ ต้องสื่อสารอย่างระมัดระวัง
ในยุคที่ TikTok, Facebook, Instagram และแพลตฟอร์มออนไลน์กลายเป็นช่องทางสำคัญในการทำการตลาด Influencer และ Creator มีบทบาทอย่างมากต่อการตัดสินใจของผู้บริโภค โดยเฉพาะกลุ่มผลิตภัณฑ์สุขภาพ อาหารเสริม วิตามิน และผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพต่าง ๆ
อย่างไรก็ตาม การรีวิวผลิตภัณฑ์สุขภาพไม่สามารถสื่อสารได้ตามใจชอบทั้งหมด โดยเฉพาะกรณีที่เกี่ยวข้องกับ “ยา” เพราะสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. ได้เตือนว่า การรีวิวหรือแนะนำการใช้ยาทุกชนิดผ่านสื่อออนไลน์ หากมีรูปสินค้า ชื่อสินค้า หรือการกล่าวอ้างสรรพคุณ อาจเข้าข่ายการโฆษณายาโดยไม่ได้รับอนุญาตได้ แม้จะเป็นการเล่าประสบการณ์ส่วนตัวก็ตาม
สำหรับผู้ประกอบการที่ทำแบรนด์ผลิตภัณฑ์สุขภาพ การเข้าใจข้อควรระวังด้านการโฆษณาและการรีวิวจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะนอกจากจะช่วยลดความเสี่ยงทางกฎหมายแล้ว ยังช่วยสร้างความน่าเชื่อถือให้กับแบรนด์ในระยะยาว
รีวิวผลิตภัณฑ์สุขภาพแบบไหนที่ควรระวัง?
สิ่งที่ผู้ประกอบการและ Influencer ควรระวังเป็นพิเศษ คือคอนเทนต์ที่มีลักษณะเหมือนการรับรองผลลัพธ์หรือชักชวนให้ใช้ผลิตภัณฑ์ โดยเฉพาะเมื่อมีองค์ประกอบเหล่านี้ร่วมกัน
- มีการแสดงรูปผลิตภัณฑ์หรือชื่อสินค้าอย่างชัดเจน
- มีการพูดถึงสรรพคุณหรือผลลัพธ์หลังใช้
- มีการแนะนำวิธีใช้ในลักษณะที่คล้ายการรักษา บรรเทา หรือป้องกันโรค
- มีการใช้คำพูดที่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าสินค้าช่วยรักษาอาการบางอย่างได้
- มีการรีวิวโดยบุคลากรทางการแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญในลักษณะรับรองผลิตภัณฑ์
ประเด็นเหล่านี้สำคัญมาก เพราะ อย. ระบุว่าการโฆษณายาต้องขออนุญาตก่อนการโฆษณาทุกกรณี และต้องมีใบอนุญาตโฆษณายา หากฝ่าฝืนอาจมีความผิดตามกฎหมาย โดยมีโทษปรับไม่เกิน 100,000 บาท
แล้วผลิตภัณฑ์เสริมอาหารต้องระวังไหม?
แม้ประกาศเตือนดังกล่าวจะเน้นประเด็น “การโฆษณายา” แต่ผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์เสริมอาหารก็ควรให้ความสำคัญเช่นกัน เพราะผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา และไม่ควรสื่อสารในลักษณะรักษาโรค ป้องกันโรค หรือทำให้เข้าใจว่ามีผลทางการแพทย์
ในส่วนของการโฆษณาอาหารและผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร กองอาหาร อย. มีคำถาม-คำตอบเกี่ยวกับการโฆษณาอาหาร โดยระบุประเด็นสำคัญ เช่น การแสดงว่าได้รับการรับรองจากกระทรวงสาธารณสุข หรือการใช้บุคลากรทางการแพทย์มารับรองผลิตภัณฑ์ เป็นเรื่องที่ไม่สามารถทำได้ในลักษณะที่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิด ดังนั้น หากแบรนด์อาหารเสริมต้องการทำคอนเทนต์ร่วมกับ Influencer ควรวางแนวทางการสื่อสารให้เหมาะสมตั้งแต่ต้น ไม่ใช้ถ้อยคำที่เกินจริง และควรตรวจสอบข้อความก่อนเผยแพร่ทุกครั้ง
ตัวอย่างคำที่ควรหลีกเลี่ยงในการรีวิวอาหารเสริม
คำหรือข้อความที่ควรระวัง เช่น
- รักษาโรค
- หายขาด
- ลดเบาหวาน
- ลดความดัน
- แก้ปวด
- ขับสารพิษ
- เห็นผลทันที
- ปลอดภัย 100%
- การันตีผลลัพธ์
- หมอแนะนำ
- ใช้แล้วหาย
ข้อความเหล่านี้มีความเสี่ยง เพราะอาจทำให้ผู้บริโภคเข้าใจว่าผลิตภัณฑ์มีคุณสมบัติในการรักษาหรือป้องกันโรค ซึ่งไม่เหมาะกับการสื่อสารผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร
แบรนด์ควรวางแผนคอนเทนต์ Influencer อย่างไรให้ปลอดภัยขึ้น?
สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการทำการตลาดผ่าน Influencer หรือ TikToker ควรวางแผนให้ชัดเจนก่อนเริ่มแคมเปญ โดยเฉพาะสินค้าในกลุ่มสุขภาพและอาหารเสริม แนวทางที่แนะนำคือ ให้สื่อสารในเชิงข้อมูลทั่วไปของผลิตภัณฑ์ เช่น รูปแบบสินค้า รสชาติ วิธีรับประทานตามฉลาก ส่วนประกอบที่ใช้ จุดเด่นด้านความสะดวก หรือไลฟ์สไตล์การดูแลตัวเอง โดยหลีกเลี่ยงการพูดถึงผลลัพธ์เชิงรักษาโรคหรือคำกล่าวอ้างที่เกินจริง นอกจากนี้ แบรนด์ควรมีการเตรียม Guideline ให้ Creator ก่อนถ่ายทำ เช่น คำที่ใช้ได้ คำที่ห้ามใช้ ประโยคตัวอย่าง ข้อความบังคับ และแนวทางการรีวิวที่เหมาะสม เพื่อช่วยลดความเสี่ยงในการสื่อสารผิดพลาด
ผู้ประกอบการควรให้ความสำคัญตั้งแต่ขั้นตอนสร้างแบรนด์
การทำแบรนด์ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ได้จบแค่การมีสูตรที่ดีหรือบรรจุภัณฑ์ที่สวย แต่ต้องวางแผนการสื่อสารให้ถูกต้องด้วย โดยเฉพาะในยุคที่คอนเทนต์ออนไลน์สามารถเผยแพร่ได้อย่างรวดเร็ว และอาจส่งผลต่อภาพลักษณ์ของแบรนด์ในวงกว้าง การเลือกโรงงานรับผลิตอาหารเสริมที่เข้าใจทั้งการพัฒนาผลิตภัณฑ์ การเลือกวัตถุดิบ การผลิต และข้อควรระวังด้านการสื่อสาร จึงเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้ผู้ประกอบการเริ่มต้นแบรนด์ได้อย่างมั่นใจมากขึ้น
Maydi International ช่วยผู้ประกอบการอย่างไร?
Maydi International ให้บริการรับผลิตอาหารเสริมแบบ OEM/ODM ครบวงจร ตั้งแต่การให้คำปรึกษา พัฒนาสูตร เลือกวัตถุดิบ วางรูปแบบผลิตภัณฑ์ ไปจนถึงการผลิตภายใต้มาตรฐานโรงงานที่น่าเชื่อถือ สำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการสร้างแบรนด์อาหารเสริม Maydi International พร้อมให้คำแนะนำในการวางแผนผลิตภัณฑ์อย่างเป็นระบบ เพื่อให้แบรนด์สามารถพัฒนาสินค้าได้ตรงกลุ่มเป้าหมาย พร้อมลดความเสี่ยงจากการสื่อสารที่ไม่เหมาะสมในอนาคต
สรุป
การรีวิวผลิตภัณฑ์สุขภาพโดย Influencer หรือ TikToker เป็นเครื่องมือการตลาดที่มีพลัง แต่ต้องใช้อย่างระมัดระวัง โดยเฉพาะสินค้าที่เกี่ยวข้องกับยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ เพราะการกล่าวอ้างสรรพคุณโดยไม่ได้รับอนุญาตอาจเข้าข่ายผิดกฎหมาย และส่งผลกระทบต่อทั้งผู้รีวิวและเจ้าของแบรนด์
สำหรับแบรนด์อาหารเสริม การสื่อสารที่ดีควรอยู่บนพื้นฐานของความถูกต้อง ไม่กล่าวอ้างเกินจริง และไม่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดว่าผลิตภัณฑ์สามารถรักษาหรือป้องกันโรคได้ หากคุณกำลังวางแผนสร้างแบรนด์อาหารเสริม Maydi International พร้อมเป็นพาร์ตเนอร์ในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ต้นทาง เพื่อช่วยให้แบรนด์ของคุณเติบโตอย่างมั่นใจและน่าเชื่อถือ
FAQ: คำถามที่พบบ่อย
Influencer รีวิวผลิตภัณฑ์สุขภาพผิดกฎหมายไหม?
ไม่ใช่ทุกกรณี แต่หากรีวิวมีการกล่าวอ้างสรรพคุณเกินจริง หรือเข้าข่ายโฆษณายาโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจมีความผิดตามกฎหมายได้ โดยเฉพาะกรณีมีรูปสินค้า ชื่อสินค้า หรือแนะนำการใช้ยาในเชิงสรรพคุณ
รีวิวจากประสบการณ์ส่วนตัวทำได้หรือไม่?
ต้องระวังมาก เพราะแม้จะเป็นการเล่าประสบการณ์ส่วนตัว แต่หากมีการแสดงสินค้าและกล่าวอ้างสรรพคุณ อาจเข้าข่ายการโฆษณาได้ โดยเฉพาะในกรณีของยา
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใช้คำว่า “รักษา” ได้ไหม?
ไม่ควรใช้ เพราะผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา การสื่อสารในลักษณะรักษาโรค ป้องกันโรค หรือทำให้เข้าใจว่ามีผลทางการแพทย์ มีความเสี่ยงต่อการโฆษณาเกินจริง
แบรนด์ควรให้ Influencer พูดอะไรได้บ้าง?
ควรให้พูดในเชิงข้อมูลทั่วไป เช่น รูปแบบสินค้า รสชาติ วิธีรับประทานตามฉลาก ความสะดวกในการใช้ หรือไลฟ์สไตล์การดูแลตัวเอง โดยหลีกเลี่ยงคำกล่าวอ้างเชิงรักษาโรคหรือผลลัพธ์เกินจริง
หากพบโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพผิดกฎหมาย แจ้งได้ที่ไหน?
สามารถร้องเรียนหรือแจ้งเบาะแสได้ที่สายด่วน อย. 1556 หรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดทั่วประเทศ ตามข้อมูลที่ อย. ประชาสัมพันธ์ไว้
